আসামবাসী

হে আসামবাসি! মিনতি আমাৰ,
নয়ন উম্মিলি দেখা একবাৰ;
সদাই নিদ্ৰিত, অতি অনুচিত,
দেখা একবাৰ নয়ন মেলি।
তোমাসব সম কোন হেন জাতি,
আলস্যৰ বশ, উলটি পালটি
কোন হেন জাতি, চিৰ শয্যা পাতি,
শুইয়াছে দেখা মস্তক তুলি।

কোন হেন জাতি অন্ধকাৰে পৰি,
আলোক এৰিয়া কৰে ধৰ ফৰি?
কোনো নোহে এনে, সবেও যতনে,
ধাইছে পোহৰে আন্ধাৰ ত্যজি।
সবে সচেতন এৰিয়া আলস্য;
সবেও আনন্দে মুখে কৰি হাস্য
আত্মোন্নতি ৰত, দেশোন্নতি ৰত,
আসাম কেবল নিদ্ৰিত আজি।

আসাম কেৱল আজিও নিদ্ৰিত,
আসাম কেৱল আজিও ঘৃণিত;
জড় বস্তু প্ৰায় কিম্বা মৃত কায়
স্বৰূপ আজিও আসমবাসী।
নাই পৰিশ্ৰম নাই কোনো চেষ্টা,
ভাবিছে আলস্য পৰম দেৱতা;
নাহিকে উন্নতি মাত্ৰ আধোগতি;
বদন বিমৰ্ষ নাহিকে হাঁসি।

মুখে ‘নাই হাঁসি’ ইকথাও নোহে,
পৰৰ দুঃখত সবে কিন্তু হাঁহে;
একৰ অনিষ্ট আনজন হৃষ্ট;
আনৰ বিপদে অসীম হাঁসে।
অসমীয়া সবে যতেক হাসয়
আনৰ কষ্টত, চিত্ত হৰ্ষময়,
এনে কোনো জাতি নাই ত্ৰিজগতি;
মিছা কথা মাত্ৰ ‘নাহিকে হাঁসি'।

দেশোন্নতি যাত নাই তাত মন;
কৃষি শিল্প বানিজ্যক বিসৰ্জ্জন
দিয়াছে; মিস্তিৰী, হালোৱা, বেপাৰী
কিৰূপে বা হুব, লাজৰ কথা!
“হালোৱা বাঢ়ই বেপাৰী নহয়ে
বোপা ককা মৰি গল এনেকৈয়ে”
এড়ি নিজ মান সামান্য সমান,
কিৰূপে ধৰিব নতুন প্ৰথা!

হে আসামবাসি!
“বোপা ককা মৰি গল এইমতে”
এনে কথা আৰু নানিবা মুখতে;
তেনে বাক্যোচিত কৰিছা ৰক্ষিত
আন কোন ৰীতি? কহিয়ো মোক।
চুলি কাটি ফালা “আল্‌বাৰ্ট সেওঁতা”
পিন্ধা বিদেশীয় বস্ত্ৰ মোজা জোতা,
ব্যভিচাৰ ৰীতি, মদো নাই বাকী,
আৰু যত কথা কলে পাবা শোক।

এড়া তেনে কথা হোৱা সচেতন,
কৃষি শিল্প হেতু কৰিও যতন;
স্বাধীন ব্যবসা হেতু কৰা আশা,
আলস্য পিশাচ কৰিও দূৰ।
স্বদেশ বিদেশ কৰিও ভ্ৰমণ,
বানিজ্যৰ হেতু উন্নতি সাধন,
কৰিও নিজৰ কৰিও দেশৰ;
হওক দেশৰ সৰ্বাঙ্গ পূৰ।

“বোপা ককা মৰি গল এইমতে”
এই কথা ধৰি নমৰা তেমতে;
মেলিয়া নয়ন কাৰ্য্যে দিয়া মন,
নাথাকা নাথাকা একেটা ভাৱে।
চক্ষুৰ ওচৰে কৰা দৰশন,
জড় হিমদ্ৰিৰো পৰিব ৰতন,
আছয় ভূধৰ হোৱে শোভাকৰ
ঋতুৱে ঋতুৱে নবীন ভাৱে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদো সদা যত্নবান,
নিজ কাৰ্য্যে, দেখা সদা ধাবমান,
বাঢ়িছে টুটিছে ভাঙ্গিছে গঢ়িছে;
কোনেও নাথাকে একেটা ভাৱে।
কিয় তৱে হাঁয়, তোমালোক সবে,
ধৰনীৰ ভাৰ মাত্ৰ হুই ভবে,
থাকিবা সদাই? পৰ মুখ চাই,
কিয়নো থাকিবা একেটা ভাৱে!

বিবেচনা কৰি দেখা মনে মনে,
অলঙ্কৃত তোমাসব কোন গুণে?
নাই বিদ্যা গুণ শিল্পে অনিপুন,
নাম মাত্ৰ কৃষি বানিজ্য নাই।
নাই উদাৰতা, নাই সহিষ্ণুতা,
নাহিকে মমতা, পৰোপকাৰিতা,
নাই সজনীতি, অনীতিত প্ৰীতি;
কিবা আছে তোমাসবাৰ ভাই?
থকাৰ ভিতৰে মুৰ্খতা আন্ধাৰ;
আছে মাত্ৰ হায়! কুৰীতি অপাৰ।
আছে হিংসা ভাব অমিল স্বভাৱ।
স্ব অৰ্থ পৰতা উন্নতি হুল।
আছে অহিফেন চিৰ দৰিদ্ৰতা
আছে অহঙ্কাৰ “ফেশনে” মমতা;
বৃথা গম্ভীৰতা অবাচ্যে পটুতা,
আছয়ে আলস্য দাৰিদ্ৰ মুল।

ছি ছি অসমীয়া! উঠা উঠা উঠা,
চিৰ নিদ্ৰা এড়ি মেলা চকু দুটা,
হোৱা সচেতন নাথাকা মগন,
আলস্য পিশাচ ক্ৰোড়ে এক তিল।
অনৰ্থৰ মূল অহিফেন বিষে,
গোমাংস ভাবিয়া মনৰ হৰিষে,
এড়া সৰ্ব্বজনে কাৰ্য্যে দিয়া মন;
কৰিও স্বদেশ উন্নতিশীল।