হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা

জীৱন

১৮৩৫ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত তেতিয়াৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ দেৰগাঁৱৰ ৰজাবাহৰত হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃ আছিল মুক্তাৰাম বৰুৱা আৰু মাতৃ ৰূপহী দেৱী। মুক্তাৰাম বৰুৱাৰ সন্তানসকলৰ ভিতৰত হেমচন্দ্ৰ আছিল জ্যেষ্ঠ।

জীৱনৰ শেষ কালত তেওঁ বাতবিষত ভুগিছিল। ১৮৯৬ চনত ৬১ বছৰ বয়সত গুৱাহাটীৰ নিজ ঘৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

তেওঁৰ মৃত্যুৰ চন বেছিভাগ উৎসত ১৮৯৬ বুলি পোৱা যায়, কিন্তু কিছুমান উৎসত ১৮৯৭ বুলিও উল্লেখ আছে; ব্যাকৰণখনৰ প্ৰকাশৰ চনো কোনো উৎসত ১৮৫৯, কোনো উৎসত ১৮৬০।

সাহিত্য কৰ্ম

হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ কীৰ্তি অভিধান ‘হেমকোষ’। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত ১৯০০ চনত এই অভিধান প্ৰকাশ পায়। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণ, ‘অসমীয়া ল’ৰাৰ ব্যাকৰণ’, ‘আদিপাঠ’, ‘পঢ়াশলীয়া অভিধান’ আদি ভাষা আৰু শিক্ষাৰ পুথি লিখিছিল।

১৮৬১ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ নাটক ‘কানীয়াৰ কীৰ্ত্তন’ কানি খোৱাৰ কু-অভ্যাসক লৈ লিখা এখন ব্যংগ নাটক। ‘বাহিৰে ৰংচং ভিতৰে কোৱাভাতুৰী’ত তেওঁ সমাজৰ ভণ্ডামিক বিদ্ৰূপ কৰিছে। ১৮৮২ চনত তেওঁ বিদ্যালয়ৰ বাবে ‘পাঠ-মালা’ ৰচনা কৰে; ইয়াৰ কেইবাটাও পাঠ তেওঁৰ নিজৰ ৰচনা।

লেখাৰ উপৰি তেওঁ সাংবাদিকতাও কৰিছিল। ১৮৮০ৰ দশকত গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘আসাম নিউচ’ কাকতৰ তেওঁ সম্পাদক আছিল।

প্ৰধান গ্ৰন্থ

• অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণ (১৮৫৯)
• কানীয়াৰ কীৰ্ত্তন (নাটক, ১৮৬১)
• বাহিৰে ৰংচং ভিতৰে কোৱাভাতুৰী (ব্যংগ)
• আদিপাঠ
• পাঠ-মালা (১৮৮২)
• পঢ়াশলীয়া অভিধান
• হেমকোষ (অভিধান, ১৯০০ত প্ৰকাশিত)

অৱদান

অসমীয়া ভাষাক শুদ্ধ আৰু সমৃদ্ধ ৰূপ দিয়াত হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ অৱদান অতুলনীয়। তেওঁৰ ব্যাকৰণ, অভিধান আৰু পাঠ্যপুথিয়ে অসমীয়া ভাষাৰ ভেটি মজবুত কৰিলে। সেয়েহে আজিও তেওঁক ‘ভাষাৰ ওজা’ বুলি সোঁৱৰা হয়।