চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা

জীৱন

চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাৰ জন্ম ১৮৬৭ চনৰ ২৮ নৱেম্বৰত গহপুৰৰ ওচৰৰ ব্ৰহ্মজানত। তেওঁ হৰিবিলাস আগৰৱালাৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ। তেজপুৰত তেওঁৰ পঢ়া-শুনা আৰম্ভ হয়; তেজপুৰ চৰকাৰী উচ্চ বিদ্যালয়ৰ পৰা এণ্ট্ৰেন্স পাছ কৰাৰ পিছত কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সী কলেজৰ পৰা এফ. এ. পাছ কৰে। বি. এ.ত নাম লগাইছিল যদিও সেয়া সম্পূৰ্ণ নকৰাকৈয়ে তেওঁ ঘৰলৈ উভতি আহে।

কলিকতাৰ পৰা উভতি অহাৰ পিছত তেওঁ ডিব্ৰুগড়ৰ ওচৰৰ তামোলবাৰীত পৰিয়ালৰ চাহ বাগিচাৰ দায়িত্ব লয়। কবি আনন্দচন্দ্ৰ আগৰৱালা তেওঁৰ ভায়েক আৰু ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা তেওঁৰ ভতিজা।

চন্দ্ৰকুমাৰ গান্ধীবাদী আদৰ্শৰ অনুগামী আছিল। ১৯২১ চনত মহাত্মা গান্ধীয়ে অসম ভ্ৰমণৰ সময়ত তেজপুৰত তেওঁৰ ঘৰত আছিল; তাৰ পিছত তেওঁ খদ্দৰ পিন্ধিবলৈ লয়। ১৯৩৮ চনৰ ২ মাৰ্চত গুৱাহাটীৰ উজানবজাৰৰ নিজা ঘৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

সাহিত্য কৰ্ম

১৮৮৮ চনত কলিকতাত অন্তৰংগ বন্ধু লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা আৰু হেমচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ সৈতে তেওঁ “অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা” গঠন কৰে। ১৮৮৯ চনত প্ৰকাশিত সভাৰ মুখপত্ৰ “জোনাকী”ৰ তেওঁ প্ৰথম সম্পাদক আৰু আলোচনীখনৰ খৰচো তেৱেঁই বহন কৰিছিল।

জোনাকীৰ প্ৰথম সংখ্যাতে প্ৰকাশিত তেওঁৰ “বনকুৱঁৰী” কবিতাক অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথম ৰোমান্টিক কবিতা বুলি গণ্য কৰা হয়, আৰু তেওঁক অসমীয়া কবিতাত ৰোমান্টিকতাৰ অন্যতম পথিকৃৎ বুলি ধৰা হয়।

তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা পুথি “প্ৰতিমা”ৰ প্ৰথম তাঙৰণৰ বেটুপাতত শক ১৮৩৩ (১৯১১ খৃষ্টাব্দ) লিখা আছে। দ্বিতীয় পুথি “বীণ-বৰাগী” ১৯২৩ চনত প্ৰকাশ পায়। মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ অপ্ৰকাশিত কবিতাবোৰ “চন্দ্ৰামৃত” (১৯৬৭) নামেৰে প্ৰকাশ পায়। “বনকুৱঁৰী”, “তেজীমলা”, “মাধুৰী”, “মহাত্মা”, “মানৱ বন্দনা” তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কবিতা।

সাংবাদিকতাতো তেওঁৰ বৰঙণি আছে। ১৯১৮ চনত তেওঁ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা “অসমীয়া” কাকত আৰম্ভ কৰে; ১৯২৪ চনৰ পৰা গুৱাহাটীৰ খাৰঘুলিত নিজৰ “নিউ প্ৰেছ”ৰ পৰা কাকতখন প্ৰকাশ কৰিবলৈ লয়।

প্ৰধান গ্ৰন্থ

• প্ৰতিমা (কবিতা, শক ১৮৩৩ / ১৯১১)
• বীণ-বৰাগী (কবিতা, ১৯২৩)
• চন্দ্ৰামৃত (কবিতা, মৃত্যুৰ পিছত ১৯৬৭)
• বনকুৱঁৰী (কবিতা, জোনাকী, ১৮৮৯)
• জোনাকী (প্ৰথম সম্পাদক, ১৮৮৯)
• অসমীয়া (বাতৰি কাকত, ১৯১৮)

অৱদান

চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাক “প্ৰতিমাৰ খনিকৰ” বুলি জনা যায়। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা আৰু হেমচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ সৈতে তেওঁ জোনাকী যুগৰ “ত্ৰিমূৰ্তি”ৰ এজন।

জোনাকীৰ প্ৰথম সম্পাদক আৰু আলোচনীখনৰ খৰচ বহন কৰা ব্যক্তি হিচাপে জোনাকী যুগৰ আৰম্ভণিত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল মুখ্য। বেজবৰুৱাই “প্ৰতিমা”ৰ বিষয়ে কৈছিল — “প্ৰতিমাখন সৰু কিন্তু নিভাজ সোণৰ।”