শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ

জীৱন

শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ (১৪৪৯–১৫৬৮) অসমৰ মহাপুৰুষ, ধৰ্মগুৰু, কবি, নাট্যকাৰ আৰু সংগীতজ্ঞ। তেওঁ নগাঁও জিলাৰ বৰদোৱাৰ আলিপুখুৰীত শিৰোমণি বাৰ ভূঞাৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। পিতৃ কুসুম্বৰ ভূঞা আৰু মাতৃ সত্যসন্ধা।

সৰুতেই মাক-দেউতাকক হেৰুৱাই শংকৰদেৱ আইতাক খেৰসুতীৰ হাতত ডাঙৰ-দীঘল হয়। মহেন্দ্ৰ কন্দলীৰ টোলত তেওঁ শিক্ষা লাভ কৰে।

১৪৮১ চনৰ পৰা ১৪৯৩ চনলৈ বাৰ বছৰ তেওঁ তীৰ্থভ্ৰমণ কৰে — পুৰী, মথুৰা, বৃন্দাৱন, দ্বাৰকাকে আদি কৰি ভাৰতৰ বহু বৈষ্ণৱ তীৰ্থ দৰ্শন কৰে। এই যাত্ৰাৰ সময়তে বদৰিকাশ্ৰমত তেওঁ প্ৰথম বৰগীত “মন মেৰি ৰাম চৰণহি লাগু” ৰচনা কৰে।

ঘূৰি আহি তেওঁ এক শৰণ নাম ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰে — এক ঈশ্বৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ শৰণ আৰু নাম-কীৰ্তনেই এই ধৰ্মৰ মূল। ধুৱাহাটত মাধৱদেৱৰ সৈতে তেওঁৰ সাক্ষাৎ হয়; মাধৱদেৱ তেওঁৰ প্ৰধান শিষ্য আৰু উত্তৰাধিকাৰী হৈ পৰে।

জীৱনৰ শেষ ভাগ তেওঁ কোচ ৰাজ্যত কটায়। এই সময়তে তেওঁৰ তত্ত্বাৱধানত শ্ৰীকৃষ্ণৰ লীলা বোৱা বৃন্দাৱনী বস্ত্ৰ প্ৰস্তুত হয়। ১৫৬৮ চনত কোচবিহাৰৰ ভেলাদংগাত মহাপুৰুষজনাৰ তিৰোভাৱ ঘটে।

সাহিত্য কৰ্ম

• কীৰ্তন ঘোষা — শ্ৰীকৃষ্ণৰ মহিমা বৰ্ণনা কৰা পদৰ সংকলন, সমূহীয়াকৈ গোৱাৰ বাবে ৰচিত; আৰম্ভণি চতুৰ্বিংশতি অৱতাৰ বৰ্ণনাৰে।
• বৰগীত — ৰাগত বন্ধা ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ ভক্তিগীত; সত্ৰ-নামঘৰত প্ৰাৰ্থনাৰ আৰম্ভণিতে গোৱা হয়। আজি তেওঁৰ ৩৪ টা বৰগীত পোৱা যায়।
• অংকীয়া নাট — পত্নীপ্ৰসাদ, কালিয়দমন, কেলিগোপাল, ৰুক্মিণীহৰণ, পাৰিজাতহৰণ, ৰামবিজয় আদি এক-অংকীয়া নাট; ভাওনাৰ ৰূপত আজিও অভিনীত।
• চিহ্নযাত্ৰা — তেওঁৰ প্ৰথম যুগৰ নৃত্য-নাট, য'ত সাত বৈকুণ্ঠৰ ছবি আঁকি পটভূমি সজোৱা হৈছিল।
• ভাগৱত — শ্ৰীমদ্ভাগৱতৰ অসমীয়া পদ্যানুবাদ; ইয়াৰ দশম স্কন্ধ (“দশম”) একশৰণ ধৰ্মৰ প্ৰধান শাস্ত্ৰৰ এখন।

অৱদান

শংকৰদেৱে প্ৰচাৰ কৰা এক শৰণ নাম ধৰ্মে অসমৰ সমাজ-জীৱনলৈ এক নতুন জাগৰণ আনিছিল। সত্ৰ আৰু গাঁৱে গাঁৱে নামঘৰ — এই দুই প্ৰতিষ্ঠানেই আজিও অসমীয়া সমাজৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ।

সাহিত্য আৰু কলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদান অতুলনীয়। বৰগীত, অংকীয়া নাট আৰু ভাওনা, সত্ৰীয়া নৃত্য — এই আটাইবোৰ কলাৰ জন্ম তেওঁৰ হাততে। ব্ৰজাৱলী ভাষাক তেওঁ গীত আৰু নাটৰ ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত সংগীত নাটক একাডেমীয়ে সত্ৰীয়াক ভাৰতৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ স্বীকৃতি দিয়ে।

তেওঁৰ তত্ত্বাৱধানত বোৱা বৃন্দাৱনী বস্ত্ৰৰ এটা অংশ আজি লণ্ডনৰ ব্ৰিটিছ মিউজিয়ামত সংৰক্ষিত আছে। ধৰ্ম, সাহিত্য, সংগীত, নাট আৰু শিল্প — সকলো দিশতে তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে অসমীয়া মানুহে তেওঁক মহাপুৰুষ বুলি শ্ৰদ্ধা জনায়।