অসমীয়া ক্লাছিক · ১৮২৯–১৮৫৯
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন
Anandaram Dhekial Phukan
অসমীয়া ভাষাৰ ৰক্ষক
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন (১৮২৯–১৮৫৯) আধুনিক অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ এগৰাকী অগ্ৰণী লেখক। মাত্ৰ ২৯ বছৰৰ জীৱনত তেওঁ অসমীয়া ভাষাক বিদ্যালয় আৰু প্ৰশাসনত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ বাবে যুঁজিছিল। অৰুণোদইৰ পাতত লিখা আৰু ‘অসমিয়া লৰাৰ মিত্ৰ’ৰ জৰিয়তে তেওঁ অসমীয়া গদ্যৰ বাট মুকলি কৰিছিল।
জীৱন
১৮২৯ চনত গুৱাহাটীত আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃ আছিল হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকন। ১৮৪১ চনত উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে তেওঁ কলিকতালৈ গৈ হিন্দু কলেজত পঢ়িছিল, কিন্তু পাঠ সম্পূৰ্ণ নকৰাকৈয়ে গুৱাহাটীলৈ উভতি আহে। ইংৰাজীৰ উপৰি তেওঁ উৰ্দু ভাষাও শিকিছিল।
১৮৪৬ চনত তেওঁৰ বিবাহ হয়। চৰকাৰী চাকৰিত তেওঁ মুন্সিফ, বিজনী ৰাজ্যৰ দেৱান আৰু সহকাৰী আয়ুক্তৰ দৰে পদত কাম কৰিছিল। ১৮৫৯ চনৰ জুন মাহত মাত্ৰ ২৯ বছৰ বয়সতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়।
তেওঁৰ জন্ম আৰু মৃত্যুৰ তাৰিখ লৈ উৎসবোৰৰ মাজত মতভেদ আছে — বেছিভাগ উৎসত জন্ম ২২ ছেপ্টেম্বৰ ১৮২৯ আৰু মৃত্যু ১৬ জুন ১৮৫৯, কিন্তু কোনো কোনো উৎসত ২৪ ছেপ্টেম্বৰ আৰু ১৮ জুন বুলি উল্লেখ আছে।
সাহিত্য কৰ্ম
প্ৰায় ১৭ বছৰ বয়সৰ পৰাই তেওঁ লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু প্ৰথম অসমীয়া আলোচনী ‘অৰুণোদই’ত নিয়মীয়াকৈ লিখিছিল। তেওঁৰ ‘ইংলেণ্ডৰ বিৱৰণ’ এই সময়ৰে ৰচনা।
১৮৪৯ চনত প্ৰকাশিত ‘অসমিয়া লৰাৰ মিত্ৰ’ অসমীয়া ল’ৰা-ছোৱালীৰ বাবে লিখা এখন পাঠ্যপুথি। ইংৰাজী নানা পুথিৰ পৰা বাছি লোৱা বিষয় তেওঁ ইয়াত অসমীয়া ভাষাৰে বুজাই লিখিছিল। পুথিখনৰ ভূমিকা আৰু ‘পাঠকৰ প্ৰতি নিবেদন’ তেওঁৰ নিজৰ চিন্তাৰ উজ্জ্বল চানেকি।
প্ৰধান গ্ৰন্থ
- অসমিয়া লৰাৰ মিত্ৰ (দুই খণ্ড, ১৮৪৯)
- অৰুণোদইত প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ
- A Few Remarks on the Assamese Language (ইংৰাজীত, ১৮৫৫)
অৱদান
সেই সময়ত অসমৰ বিদ্যালয় আৰু কাছাৰীত বঙালী ভাষা চলিছিল। ১৮৫৩ চনত তেওঁ মোফাট মিল্ছলৈ অসমৰ প্ৰশাসন, ভাষা আৰু শিক্ষাৰ বিষয়ে প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰে, আৰু ১৮৫৫ চনত ‘এ নেটিভ’ নামেৰে অসমীয়া ভাষাৰ সপক্ষে এখন ইংৰাজী পুস্তিকা প্ৰকাশ কৰে। অসমীয়া ভাষাক তাৰ ন্যায্য আসন ঘূৰাই দিয়াৰ আন্দোলনত তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।