অসমীয়া ক্লাছিক · ১৫৫৮–১৬৩৮
ভট্টদেৱ
Bhattadev (Baikunthanath Bhagavat Bhattacharya)
অসমীয়া গদ্যৰ জনক
ভট্টদেৱ (১৫৫৮–১৬৩৮) অসমীয়া গদ্য সাহিত্যৰ জনক। তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম বৈকুণ্ঠনাথ ভাগৱত ভট্টাচাৰ্য। ভাগৱত আৰু গীতাক তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসমীয়া গদ্যলৈ ৰূপান্তৰ কৰে।
জীৱন
ভট্টদেৱৰ জন্ম ১৫৫৮ চনত কামৰূপৰ বাজালিৰ বিচানকুছিত (বৰ্তমান বৰপেটা জিলা)। তেওঁ দামোদৰদেৱৰ শিষ্য আছিল আৰু পিছত তেওঁৰ ঠাইত বৰপেটাৰ পাটবাউসী সত্ৰৰ দায়িত্ব লয়।
ভাগৱতত গভীৰ পাণ্ডিত্যৰ বাবে তেওঁ 'ভাগৱত ভট্টাচাৰ্য' উপাধি লাভ কৰে; 'কবিৰত্ন' উপাধিও তেওঁৰ নামৰ লগত জড়িত। পিছলৈ তেওঁ ব্যাসকুছি সত্ৰ স্থাপন কৰে আৰু তাতেই ১৬৩৮ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।
ভট্টদেৱৰ পিতৃৰ নাম সম্পৰ্কে উৎসসমূহৰ মাজত মতভেদ আছে — কোনো উৎসত চন্দ্ৰ ভাৰতী, আন উৎসত কবি সৰস্বতী (চন্দ্ৰ ভাৰতী তেওঁৰ ককা)।
সাহিত্য কৰ্ম
ৰজা পৰীক্ষিতনাৰায়ণৰ ৰোষত পৰি দামোদৰদেৱে কোচবিহাৰলৈ যোৱাৰ সময়ত ভট্টদেৱক ভাগৱত কথাৰূপে অৰ্থাৎ গদ্যত ৰচনা কৰিবলৈ কয়। প্ৰথম স্কন্ধ দেখুওৱাত দামোদৰদেৱে চমু আৰু সৰলকৈ লিখিবলৈ দিয়ে; সেই মৰ্মে ভট্টদেৱে 'কথা-ভাগৱত' ৰচনা কৰে।
ইয়াৰ পিছত তেওঁ 'কথা-গীতা' আৰু 'কথা-ৰত্নাৱলী' ৰচনা কৰে। সংস্কৃতত 'ভক্তিবিবেক' আৰু 'ভক্তিসাৰ' সংকলন কৰে; 'প্ৰসঙ্গমালা', 'গুৰুবংশাৱলী', 'শৰণমালিকা' আদি পুথিও তেওঁৰ বুলি ধৰা হয়।
প্ৰধান গ্ৰন্থ
- কথা-ভাগৱত (গদ্য)
- কথা-গীতা (গদ্য)
- কথা-ৰত্নাৱলী
- ভক্তিবিবেক (সংস্কৃত)
- ভক্তিসাৰ (সংস্কৃত)
- প্ৰসঙ্গমালা
- গুৰুবংশাৱলী
অৱদান
সেই কালত সাহিত্যৰ প্ৰচলিত মাধ্যম আছিল পদ। ভট্টদেৱে গভীৰ শাস্ত্ৰীয় তত্ত্ব প্ৰকাশৰ বাবে গদ্যক বাহন হিচাপে লৈ অসমীয়া গদ্যক এক মাৰ্জিত আৰু গম্ভীৰ ৰূপ দিয়ে। তেওঁৰ বাক্য চুটি আৰু সুগঠিত। এই কাৰণে অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জীত তেওঁক অসমীয়া গদ্যৰ জনক বুলি সন্মান কৰা হয়।